SŁOWACJA: Wielka Fatra – dzikie góry u naszych sąsiadów

Słowacy mają niesamowite szczęście, że ich kraj zasięgiem obejmuje aż tyle gór. Po naszej, polskiej stronie, też jest w czym wybierać, ale doświadczenie podpowiada, że góry na Słowacji są zdecydowanie mniej zatłoczone niż w Polsce, z czego Wielka Fatra jest uważana za jedno z bardziej dzikich pasm.

Doświadczyliśmy tego podczas długiego weekendu. Znajomi donosili, że w Bieszczadach tłumy, a my spotykaliśmy na szlakach w Fatrze pojedyncze osoby. A przecież w Wielkiej Fatrze połoniny są nawet bardziej rozlegle i jest ich więcej niż w naszych górach najbardziej z nich słynących. Zdecydowanie więc polecamy Wielką Fatrę tym, którzy szukają w górach dzikości.

Najlepsze miejsce wypadowe
Wielka Fatra objęta jest ochroną w ramach parku narodowego. Zlokalizowany jest on pomiędzy Rużomberkiem na północnym wschodzie a Bańską Bystrzycą na południu. Po zachodniej stronie pasma najbardziej znane większe miejscowości to Turčianske Teplice (bardziej na południu) i Martin (już w większym oddaleniu od granic parku i ku północy). Jakie miejsce zatem polecamy jako wypadowe? Naszą bazą były Liptovské Revúce. Stamtąd zrobiliśmy trzy wycieczki w najpiękniejszą połoninną część Wielkiej Fatry z najwyższymi szczytami. Dojechaliśmy na miejsce w trzy godziny spod Krakowa, więc jest to całkiem dobry czas nawet na weekendowy wypad. Noclegów można szukać także w Liptovskiej Osadzie, Dolnym Harmancu, Tureckiej oraz w Stare Hory. Spore możliwości daje Donovaly, pobliski ośrodek narciarski.



Charakter Wielkiej Fatry
Wielka Fatra bardzo kojarzy się z Bieszczadami – sporo tu połonin. Ciągną się od Krížnej przez Frčkov, Ostredok aż do Ploskiej. Jednocześnie wiele kulminacji szczytowych jest skalistych – nasuwa to skojarzenia z Pieninami. Tam też wiele szczytów ma charakter skalny, z ciekawymi nieregularnymi formacjami na samej górze. Przy podejściach jednak cały czas myśleliśmy: Zupełnie jak w Beskidzie Wyspowym. Każdy, kto choć raz próbował zdobyć Strzebel, wie, co mamy na myśli: długi, stromy szlak, którego końca nie widać. Wyobraźcie sobie, że w Wielkiej Fatrze jest jeszcze gorzej: bardziej stromo i czekają nas zdecydowanie dłuższe przejścia. Podczas naszych wycieczek codziennie musieliśmy pokonać przewyższenia ponad 1000-metrowe: 1000 metrów, a nawet więcej, w górę i 1000 metrów w dół. To góry o zupełnie innych charakterze niż nasze beskidzkie pasma: nie będziemy się łagodnie piąć, a za chwilę odpoczywać w zejściu przed następnym podejściem. W Wielkiej Fatrze zazwyczaj obowiązuje jeden kierunek. Odpoczniemy dopiero, jak zakończymy wędrówkę.



Wielka Fatra w kształcie litery Y
Wiele osób porównuje kształt tego pasma do litery Y. Na nodze „ygreka” zlokalizowane są piękne połoninne szczyty: Krížna, Frčkov, Ostredok. W okolicy szczytu Ploská Wielka Fatra rozdziela się na dwie odnogi. Prawa, Liptovska magistrala, jest częściej chodzona, bo szlak zielony wyprowadza tamtędy do Rużomberku. Lewa, którą prowadzi Velkofatranska magistrala, to ponoć najbardziej dzika część Wielkiej Fatry.



Najbardziej zachwycające widoki
Nas najbardziej zachwyciły widoki od szczytu Krížna poprzez Frčkov do Ostredok. Wdrapanie się na Krížną jest wynagrodzone potem łagodnym szlakiem prowadzącym cały czas przez rozległe połoniny. Między Krížną a Ostredokiem jest zaledwie 20 metrów różnicy wzniesień, więc w sposób przyjemny i łagodny mamy okazję zdobyć podczas wycieczki zaplanowanej w tym rejonie najwyższy szczyt Wielkiej Fatry. Ostredok liczy 1592 m n.p.m. Dalej połoninami dotrzemy do Ploskiej.
Zachwycające widoki rozpościerają się z Rakytova, ale to już szczyt o zupełnie innym charakterze. Zmęczymy się zarówno ostrym wejściem, jak i zejściem z każdej strony. Mimo to warto podjąć wysiłek dla rozległym panoram nie tylko Wielkiej Fatry, ale także okolicznych pasm górskich. Z Rakytova przy sprzyjającej pogodzie widać Tatry.



Schroniska – czyli gdzie spać i odpocząć
W tym rozległym pasmie musimy niestety zapomnieć o odpoczynku w schroniskach zlokalizowanych przy szlakach. Tych jest naprawdę mało. Gorącą czekoladę mamy szansę wypić w Chacie pod Borišovem, niesamowicie klimatycznym miejscu, gdzie również można znaleźć nocleg, ale nie liczmy na specjalne wygody. Te są dostępne w dwóch hotelach górskich, zlokalizowanych na początku Wielkiej Fatry (na południu) i na końcu – na północy (więcej informacji niżej). Podczas wypadu na Rakytov trafiliśmy jeszcze na chatkę Útulňa Limba – ze stołami na zewnątrz, gotowymi na przyjęcie gości i sławojką, ozdobioną zdjęciami najpiękniejszych gór świata. Wśród drzew zapraszająco bujał się hamak, a urok miejsca potęgowało małe jeziorko.
W Wielkiej Fatrze dostępne są także schrony, w których można znaleźć nocleg w sezonie, ewentualnie o możliwość przenocowania warto pytać u pasterzy wypasających latem owce. Na terenie parku nie można rozbijać się namiotem.



Z plecakiem przez Wielką Fatrę
Wielka Fatra to takie pasmo górskie, które aż się prosi o kilkudniowe przejście z plecakiem. No bo jak już się przejdzie ponad 1000 metrów przewyższenia w górę, to po co zaraz schodzić w dół :) Lepiej zostać wyżej i kontynuować wędrówkę w partiach szczytowych Wielkiej Fatry. Ze względu jednak na niewielką ilość schronisk i innych możliwości noclegów, trzeba by takie przejście dobrze zaplanować. Przeważnie rusza się z miejscowości Staré Hory (tam jest zlokalizowany hotel górski), dochodzi do Chaty pod Borišovem w okolicach Ploskiej (wcześniej jest jeszcze jedna chatka, gdzie można przenocować), a potem wybiera się prawą odnogę przez Rakytov (tam nocleg możemy znaleźć w Útulňi Limba), kończąc wędrówkę w Rużomberku (nocleg po drodze znajdziemy w Smrekovicy, w hotelu górskim). Czerwony szlak prowadzący na północ od Ploskiej (lewa odnoga „ygreka”) jest zdecydowanie rzadziej wybierany.



Biegiem przez Fatrę w jeden dzień
Jest jeszcze jedna możliwość pokonania Wielkiej Fatry – zupełnie nie martwiąc się o to, gdzie będziemy spać: biegiem. Na przełomie lipca i sierpnia organizowane są w Wielkiej Fatrze zawody biegowe – ultra fatra. Wyznaczona trasa to około 50 km, którą najlepsi pokonują w mniej niż 8 godzin. Ci, którym nie zależy na rekordach, mają szansę zachwycić się Wielką Fatrą w pełnej krasie, bo biegnie się przez wszystkie najwyższe partie: Krížna, Ostredok, Rakytov.....
W 2017 roku potrzebowałam na przebiegnięcie tej trasy niecałe 11 godzin, więc zaledwie jeden dzień wystarczy na pokonanie Wielkiej Fatry z południa na północ.



Czy to góry dla dzieci?
Na wędrówki po Wielkiej Fatrze wybraliśmy się z dużą ekipą dzieciaków w wieku od 6 do 13 lat. Czy polecamy te góry na wędrówki z dziećmi? Zdecydowanie nie. Chyba że nasze dzieciaki są zaprawione w bojach i niestraszne im chodzenie po 17-20 km dziennie. Trudno bowiem w Wielkiej Fatrze zaplanować sensowniejsze krótsze trasy. Do tego musimy pamiętać, że w ramach tych 20 km codziennie pokonuje się po 1000-1200 metrów przewyższenia w górę i tyleż samo w dół. Nasze dzieciaki są już nastolatkami i wysiłek fizyczny, jako uczniom klasy sportowej i uczestnikom treningów pozalekcyjnych, nie jest im obcy. Wróciły z wypadu zmęczone, ale również zachwycone tymi górami. Wydaje mi się jednak, że jeśli szukacie pomysłu na łatwe, przyjemne i niewymagające spacery górskie z waszymi latoroślami – wybierzcie inne góry.



Słowackie góry z psem
To nie był przypadek, że na długi weekend trafiliśmy właśnie w Wielką Fatrę. Szukaliśmy pomysłu na niedaleki od naszego miejsca zamieszkania wypad w góry, w których możliwe byłoby chodzenie z psem. Po polskiej stronie obowiązuje zakaz poruszania się z psem (nawet na smyczy) na terenie parków narodowych. Ponieważ parki zlokalizowane są niemalże w każdych górach w Polsce (Tatry, Pieniny, Gorce, Beskid Niski, Bieszczady) bardzo to zawęża zakres możliwości. Natomiast na Słowacji można wędrować swobodnie z psami nawet na obszarach chronionych. Do tego szlaki są zdecydowanie mniej zatłoczone, a Wielka Fatra w porównaniu do innych pasm górskich (np. słowackich Tatr) jest jeszcze bardziej odludna. Uznaliśmy więc, że to idealne miejsce na wędrówki z czworonogiem. Nie pomyliliśmy się. Wspaniale było patrzeć, jak nasz Bojko czuł się tam szczęśliwy.



Najwyższe szczyty Wielkiej Fatry w trzy dni
Podczas trzech dni wędrówek udało nam się zaliczyć sześć najwyższych szczytów Wielkiej Fatry:
Ostredok (1592 m n.p.m.)
Frčkov (1585 m n.p.m.)
Krížna (1574 m n.p.m.)
Rakytov (1567 m n.p.m.)
Suchý vrch (1550 m n.p.m.)
Ploská (1532 m n.p.m.)
Codziennie pokonywaliśmy odpowiednio 22 km, 19 i 16 km. To długie trasy z dużymi przewyższeniami, ale dające wiele satysfakcji. Piękne widoki z najwyższych partii gór wynagradzają wszelkie trudy. Wycieczki organizowaliśmy z Liptovskiej Revucy, jako naszego miejsca wypadowego. Tam mieliśmy zlokalizowany nocleg, niemalże u początków szlaków. Wychodząc ok. 8 rano, na miejscu naszego noclegu meldowaliśmy się po skończonej trasie przed 18.00.



Przykładowe wędrówki

Dzień 1
Najwyższe szczyty Wielkiej Fatry (Ostredok, Frckov, Krizna) - KLIK

Dzień 2
Ploska – środek Wielkiej Fatry - KLIK


Dzień 3
Rakytov – najpiękniejsze widoki na Wielką Fatrę - KLIK

 

 

W powyższych relacjach znajdziecie także obszerne galerie zdjęć z naszego wypadu.


 
Autor: Kamila Gruszka

Jest dziennikarką, podróżniczką i pilotką wycieczek. Publikuje w prasie podróżniczej, o tematyce górskiej i rowerowej oraz serwisach internetowych. Prowadzi blog www.barswiat.pl, gdzie promuje aktywną turystykę rodzinną. Współpracuje z firmami z branży outdoor. Organizuje pokazy podróżnicze.
Odwiedziła już prawie wszystkie kraje w Europie, podróżowała po Azji, była w Ameryce Północnej i Afryce, ale niezmiennie fascynuje ją szeroko pojęty „Wschód”. Jako pilotka specjalizuje się w wyjazdach do Gruzji, Armenii i Iranu.


 O nas

"Bar Świat" to strona dla osób zainteresowanych wyjazdami głównie z dziećmi, niskobudżetowymi, najczęściej związanymi z nocowaniem pod namiotem, gotowaniem sobie samemu jedzenia, byciem blisko natury i aktywnym spędzaniem czasu. Mamy nadzieję, że rodziny znajdą tu wiele inspiracji, a może i inni, którzy czują, że świat jest ich domem, albo choć "barem", gdy dom zamykamy na klucz i ruszamy przed siebie.

 
Ostatnio dodane

Taką mam naturę, że nawet nad morzem muszę sobie znaleźć jakąś górę – powtarzam jak mantrę tę myśl w drodze na wzgórze ponad Gonio. To moja ulubiona miejscowość koło Batumi.

Co zobaczyć w Tbilisi? Zawsze gdy ktoś mnie pyta o plan na zwiedzanie Tbilisi, pomijam w odpowiedzi najważniejsze zabytki i zaułki miasta. Zróbcie spacer wzgórzami wokół Tbilisi – rekomenduję.

Rakytov słynie z najrozleglejszych w Fatrze widoków. Wybierając się na ten szczyt w najpiękniejszy pogodowo dzień, mieliśmy nadzieję, że uda nam się zobaczyć te osławione panoramy górskie.

Drugi dzień długiego weekendu w Wielkiej Fatrze i niestety niespodzianka pogodowa – wszędzie mgła. Ostatecznie nie było tak źle...

Cztery dni wolnego do wykorzystania trzeba dobrze zaplanować. Nie ma sensu jechać gdzieś daleko, ale można też pokusić się o wypad nieco dalej niż w polskie góry. Bo że mają być góry, tego byliśmy pewni.

...
...
...
...